Op een doordeweekse dinsdagochtend opent een ondernemer zijn laptop. De webshop, zijn belangrijkste verkoopkanaal, is onbereikbaar. Klanten sturen berichten. Orders komen niet binnen. Na drie uur frustratie en telefoneren met de hosting-provider wordt duidelijk wat er aan de hand is: zijn website is het slachtoffer van een DDoS-aanval.
Dit scenario speelt zich vaker af dan de meeste ondernemers denken. En het treft niet alleen grote bedrijven. In dit artikel leggen wij uit wat een DDoS-aanval precies is, hoe je het herkent en, het belangrijkste, hoe je jouw website ertegen beschermt.
Wat is een DDoS-aanval?
DDoS staat voor Distributed Denial of Service. In gewone taal: een aanval waarbij een website of online dienst bewust wordt overladen met zoveel internetverkeer dat die het niet meer aankan en offline gaat.
Vergelijk het met een winkelstraat. Normaal loopt er een gezonde stroom klanten in en uit. Nu stuur je er plotseling tienduizend mensen tegelijk naartoe die allemaal tegelijk de deur willen openen. Niemand komt meer doorheen. De winkel is feitelijk gesloten terwijl er niks kapot is.
Dat is precies wat een DDoS-aanval doet met een website.
Hoe werkt een DDoS-aanval technisch?
Aanvallers gebruiken voor een DDoS-aanval geen eigen computers, dat zou te snel opvallen. In plaats daarvan maken zij gebruik van een botnet: een netwerk van duizenden tot miljoenen geïnfecteerde apparaten wereldwijd. Dat kunnen computers zijn, maar ook routers, beveiligingscamera’s of slimme apparaten in huis.
Die apparaten worden zonder medeweten van de eigenaar ingezet om tegelijkertijd enorme hoeveelheden verzoeken te sturen naar het doelwit. De server van de website kan dit volume niet verwerken en bezwijkt onder de druk.
Wat is het verschil tussen DoS en DDoS?
Een DoS-aanval (Denial of Service) komt van één enkele bron, één computer of server. Dat is relatief eenvoudig te blokkeren: je blokkeert het IP-adres van de aanvaller.
Een DDoS-aanval komt tegelijkertijd van duizenden verschillende bronnen verspreid over de hele wereld. Je kunt niet zomaar één adres blokkeren, het verkeer lijkt te komen van overal tegelijk. Daardoor is het veel moeilijker te stoppen zonder professionele bescherming.
Welke soorten DDoS-aanvallen bestaan er?
Niet elke DDoS-aanval werkt op dezelfde manier. Aanvallers kiezen hun methode op basis van het doelwit en het gewenste effect.
Volumetrische aanvallen zijn de meest voorkomende variant. De aanvaller stuurt zo veel dataverkeer dat de internetverbinding van de server volledig wordt verstopt. De website is niet meer bereikbaar, simpelweg omdat de verbinding het niet meer aankan.
Protocol-aanvallen richten zich niet op de verbinding, maar op de verwerkingscapaciteit van de server zelf. Door gebruik te maken van zwakheden in netwerk-protocollen worden servers en netwerkapparatuur overbelast.
Applicatie-aanvallen zijn de meest geraffineerde variant. Deze aanvallen imiteren normaal gebruikersgedrag, zoals het laden van een pagina of het invullen van een formulier maar doen dit in zo’n hoog tempo dat de webserver het niet meer bij kan houden. Deze aanvallen zijn moeilijker te detecteren omdat het verkeer op het eerste gezicht legitiem lijkt.
Waarom worden kleine bedrijven aangevallen?
Een veelgehoord misverstand: “Wij zijn te klein om interessant te zijn voor hackers.” De praktijk wijst het tegendeel uit.
Kleine en middelgrote bedrijven zijn om drie redenen aantrekkelijke doelwitten voor DDoS-aanvallen.
Minder beveiliging. Grote bedrijven investeren miljoenen in DDoS-bescherming en hebben gespecialiseerde beveiligingsteams. Kleine bedrijven draaien vaak op een standaard hostingpakket zonder enige DDoS-beveiliging. Voor een aanvaller is dat het verschil tussen een gepantserde deur en een houten lat.
Hogere impact per euro. Een aanval op een grote webwinkel kost hen misschien een paar uur omzet. Een aanval op een kleine webshop die afhankelijk is van zijn website kan die ondernemer duizenden euro’s kosten en klanten voor altijd wegjagen.
Concurrentie en afpersing. DDoS-aanvallen worden soms ingezet als zakelijk wapen door concurrenten, of als chantagemiddel: betaal, anders gaat jouw website weer offline.
Hoe herken je een DDoS-aanval?
De meest voor de hand liggende aanwijzing is simpel: jouw website is plotseling onbereikbaar zonder duidelijke reden. Maar er zijn subtielere signalen die eerder zichtbaar worden.
- Extreem trage laadtijden: de site is nog bereikbaar maar reageert nauwelijks
- Onverklaarbare pieken in verkeer: zichtbaar in je hosting-statistieken of analytics
- Veel foutmeldingen (503, 504): de server geeft aan overbelast te zijn
- Hostingprovider neemt contact op: omdat het verkeer abnormale proporties aanneemt
Wacht je met monitoren tot je website plat ligt, dan ben je al te laat. Actieve monitoring geeft je een voorsprong.
Hoe bescherm je jouw website tegen een DDoS-aanval?
Volledige garantie bestaat niet. Maar met de juiste maatregelen zorg je ervoor dat een aanval aanzienlijk minder schade aanricht of er helemaal niet doorkomt.
1. kies hosting met ingebouwde DDoS-bescherming
Niet elk hostingpakket biedt DDoS-bescherming. Controleer of jouw provider dit standaard aanbiedt of als optie heeft. Goedkope shared hosting heeft hier zelden capaciteit voor.
2. gebruik een web application firewall (WAF)
Een WAF filtert inkomend verkeer voordat het jouw server bereikt. Kwaadaardige verzoeken, inclusief DDoS-verkeer, worden tegengehouden. Een kwalitatieve WAF herkent aanvalspatronen en past zijn filtering automatisch aan.
3. activeer een content delivery network (CDN)
Een CDN verdeelt jouw website over meerdere servers wereldwijd. Als één locatie wordt aangevallen, kunnen anderen het verkeer overnemen. Dat maakt jouw website ook bij een aanval veerkrachtiger.
4. stel rate limiting in
Rate limiting begrenst het aantal verzoeken dat één IP-adres per tijdseenheid mag doen. Normale bezoekers merken hier niets van. Geautomatiseerde aanvallen worden hierdoor sterk vertraagd of volledig geblokkeerd.
5. laat het niet bij DIY
DDoS-bescherming instellen en onderhouden vereist technische kennis en continue monitoring. Voor de meeste MKB-ondernemers is uitbesteden de meest effectieve keuze, zowel qua kosten als qua beveiliging.
Bij Orange Warriors bieden wij DDoS-bescherming als onderdeel van onze website beveiliging voor MKB. Wij monitoren jouw website continu en grijpen direct in als er een aanval plaatsvindt.
Wat doe je als jouw website nu onder een DDoS-aanval ligt?
Stap 1: Neem contact op met je hostingprovider. Zij kunnen vaak direct maatregelen treffen, zoals het tijdelijk blokkeren van verkeer of het activeren van noodbeveiliging.
Stap 2: Activeer een CDN of schakel over op een cachepagina. Als je al gebruik maakt van een CDN zoals Cloudflare, schakel dan over op “I’m Under Attack” modus. Dit voegt een verificatiestap toe voor bezoekers.
Stap 3: Documenteer de aanval. Sla logbestanden op. Noteer tijdstippen, verkeersvolumes en het type verkeer. Dit is nuttig voor eventuele aangifte en voor de analyse achteraf.
Stap 4: Schakel professionele hulp in. Duurt de aanval voort of heeft jouw provider onvoldoende capaciteit? Neem dan contact op met een gespecialiseerd beveiligingsbedrijf.
